29-06-07

Get behind me Satan

Wat is een van de eerste dingen die een mens bezoekt in een vreemd land? Jawel, kerken. Ik weet niet hoe het komt, maar kerken brengen rust in de chaos. Kerken maken stilte bevrijdend. In Kaapstad was ik al even binnen geweest in een klein kerkje dat onwennig gedrumd stond tussen kantoorgebouwen, en waar op een rood-zwarte poster de vreemde boodschap “the church has aids” stond te lezen. ‘Een kerk is ziek als haar leden ziek zijn’ klonk het, en het is goed dat sommige religieuze gemeenschappen dit ter harte nemen. In Plett zijn nogal wat christelijke strekkingen vertegenwoordigd. Als je halverwege Main Street rechtsaf slaat richting de baai kom je langs een wonderlijk mooi stukje Engeland: een klein Anglicaans kerkje met sobere grafstenen en de typische nonchalanche van een Engelse tuin (zie foto). Vanaf de eerste dag ben ik verliefd geworden op dit plekje, en ik kan het niet laten er af en toe langs te wandelen. Het heeft iets onwezenlijks en tijdeloos. Dichter bij huis is er een Nederlandse gereformeerde kerk waar ik nog niet binnen ben geweest. Het is een modern gebouw zonder al te veel charme, maar de diensten zijn in het Afrikaans, dus daar moet ik zeker eens naartoe. Iets verder vind je de St-Thomas Methodist Church, een plechtige naam voor een plechtige kerk. De diensten zijn traditioneel en cerebraal, maar hebben niettemin de charme van Britse ernst. Dat staat in scherp contrast met de Community Church die er niet zo ver vandaan ligt. Op zondagmorgen kun je van een eind ver de kinderen horen zingen die in een bijgebouwtje een jeugddienst bijwonen: “I don’t want to be a rock star, I want to be with Jesus!’. De zaal waar de zondagsviering wordt gehouden heeft geen altaar, maar een podium. Het eerste halfuur van de mis wordt er immers niet gepraat, maar enkel gezongen en muziek gespeeld. Het onderwerp van de liedjes laat zich makkelijk raden: ’t gaat allemaal over Jezeke. Het zingen maakt heel wat los bij het publiek. Mensen strekken de handen naar de hemel, wiegen mee met de muziek of zwaaien met vlaggen. Het publiek is zeer divers hoewel de kerk middenin een blanke residentiele wijk ligt. In tegenstelling tot de afstandelijkheid van de Methodist Church word je hier vanaf je eerste bezoek aangesproken, naar een plaats begeleid en – als je pech hebt – ook naar voren geroepen om je onvoorwaardelijke overgave aan de Heer uit te spreken: “Get behind me Satan and embrace me Jesus!”. Ik hoef waarschijnlijk niet te zeggen dat ik er zo mijn bedenkingen bij heb, maar ik vind het wel de moeite om ’s zondags voor op te staan.

Anglican church

 

19:19 Gepost door Pieter in vrijwilligerswerk | Permalink | Commentaren (5) |  Facebook |

22-06-07

Strike!

Voor sommigen van jullie zich beginnen af te vragen of er hier ook een beetje gewerkt wordt, wel... ja en nee. Een van mijn taken is het assisteren van leerkrachten in de Kranshoek Primary School bij het geven van Engelse lessen. Momenteel is er echter een staking van het onderwijspersoneel aan de gang die al een 14-tal dagen duurt. Vakbonden eisten aanvankelijk een loonsopslag van 12%. Dat klinkt zeer ambitieus, maar als je weet dat een leerkracht hier nog niet de helft verdient van wat leerkrachten bij ons verdienen, is dat zeker geen onredelijke eis. De regering is even onverzettelijk als de vakbonden en de onderhandelingen lopen telkens vast. Momenteel krijgen de leerkrachten 7,5% opslag maar de vakbonden eisen 10%. Het zijn overigens niet alleen leerkrachten die staken, ook verplegend personeel en bepaalde groepen van het overheidspersoneel legden het werk neer. De staking verloopt echter nogal chaotisch: sommige scholen gaan volledig dicht, andere scholen draaien op een beperkte bezetting. In sommige streken worden leerkrachten die wel gaan werken door stakers bedreigd of zelfs aangevallen. In het district waar ik zit valt het wat dat betreft nogal mee. In Kranshoek blijft de school gewoon open en een aanzienlijk aantal leerlingen komt ook naar school. Wat de leerkrachten betreft is de verhouding stakers – niet-stakers nogal gendergebonden: de mannen staken en de vrouwen komen werken (surprise! surprise!). Het is natuurlijk een hele discussie wie er nu eigenlijk het meeste verantwoordelijheid neemt: zij die komen werken en de school draaiende houden, of zij die het werk neerleggen om druk te zetten op de regering. Uiteindelijk lijden natuurlijk vooral de kinderen onder deze staking. Het is volstrekt onduidelijk of ze nu eigenlijk op school worden verwacht of niet. Leerkrachten zijn er vooral om hen bezig te houden, en sommige klassen zitten zonder leerkracht. Vandaar dat het voor mij nogal moeilijk is om er momenteel in te stappen. Gisteren ben ik naar Kranshoek gegaan om wat te helpen. Ik kreeg meteen een klas in grade 5 toegewezen. Toen ik vroeg wat ik best kon geven, antwoordde de leerkracht: “anything”. Yep, de leerplannen worden hier strikt nageleefd! Ik heb wel respect voor de leerkrachten die in deze moeilijke omstandigheden toch naar school komen: het is uiteindelijk veel makkelijker de boel gewoon aan plan te laten. Je voelt in de leraarskamer duidelijk die tweestrijd: schaamte tegenover stakende collega’s, maar ook trots vanwege hun toewijding. De leerlingen zijn uiteraard ook niet tevreden met de situatie en dat laat zich wel merken aan hun gedrag. Ik heb de indruk dat ze zich nogal in de steek gelaten voelen, en terecht. Het doet mij ook vragen stellen bij onze rol als vrijwilligers hier: ook wij zijn altijd maar ‘tijdelijk’ en de vraag is of het eigenlijk wel zo gezond is voor die kinderen om steeds mensen te zien komen en gaan. Ze vragen zich soms oprecht af waarom mensen niet gewoon bij hen blijven.             

19:59 Gepost door Pieter in vrijwilligerswerk | Permalink | Commentaren (6) |  Facebook |

15-06-07

Townships

Ik heb in voorgaande berichtjes al een aantal keer het woord‘township’ laten vallen. Townships zijn Zuid-Afrikaanse sloppenwijken waar kleine huisjes (zeg maar hutjes) kriskras door elkaar staan en waar vaak grote gezinnen in zeer kleine ruimtes samenleven. Het is eerder regel dan uitzondering dat twee of zelfs drie kinderen samen in een enkel bed slapen. Veel townships hebben lieflijk klinkende namen zoals ‘New Horizons’ of ‘Kranshoek’ die fel contrastreren met de sociale realiteit. De overheid investeert af en toe in nieuwe woningen, en je ziet ook meteen welke huisjes tot zo’n woningproject behoren: het zijn stenen huisjes in pastelkleuren die op regelmatige afstanden van elkaar gebouwd zijn en waar al tenminste elektriciteit in voorzien is. De armste gezinnen wonen in houten hutjes. Hieronder vind je een foto van zo’n township. Deze foto heb ik niet zelf genomen, omdat ik het eerlijk gezegd niet erg gepast vind om met digitaal fototoestel door zo’n sloppenwijk te trekken om foto’s te nemen. De townships zijn nochtans toeristische atracties waar rondleidingen in worden gegeven. Het is een verplicht nummertje in begeleide rondreizen door Zuid-Afrika. Er is iets voor te zeggen dat toeristen deze realiteit ook moeten zien, maar het blijft toch een vreemde samenloop van compleet verschillende werelden. Deze week ben ik samen met Isabelle op huisbezoek geweest in enkele van deze townships. Wat opvalt is dat de mensen daar zeer open en vriendelijk zijn. Je voelt je bijzonder onwennig op zo’n eerste bezoek, en toch is er ook duidelijk een gemeenschapsleven in die townships aanwezig. Anderzijds weet ik zeer goed dat ik nog geen fractie van de realiteit in zo’n township begrijp, laat staan dat ik er een oordeel over zou kunnen vellen. De eerste indrukken zijn vooral verwarrend.      

township

 

      

 

         

19:20 Gepost door Pieter in vrijwilligerswerk | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

12-06-07

Plettenberg Bay

Kaapstad was dus maar een eerste ‘statie’ op weg naar waar ik uiteindelijk moest aanbelanden: Plettenberg Bay of, zoals men hier doorgaans zegt, Plett. Vrijdag zeer vroeg in de morgen en in de regen met pak en zak richting railway station getrokken om daar de bus te nemen. Naarmate de bus vorderde werd het weer almaar mooier, en op zo’n busreis krijg je natuurlijk ook al iets van het land te zien. Eens je de baai uit bent rijd je langs een lappendeken van groene velden tegen een achtergrond van in mist gesluierde bergtoppen. Zo’n acht uur later stopte de bus aan het tankstation waar ik met Isabelle, coordinatrice van BIA had afgesproken. Het eerste zicht op de baai van Plettenberg is echt wonderlijk. Er hangt voortdurend een lichte nevel waardoor alles er een beetje mystiek uitziet. Als alles goed is vind je hieronder een foto van de baai. Momenteel is het hier winter, wat betekent dat er erg weinig volk is in Plett. Veel vakantiehuizen staan leeg of zijn maar gedeeltelijk verhuurd. Koud is het zeker niet, je kan hier gewoon in t-shirt rondlopen, hoewel het niet vreemd is een Zuid-Afrikaan met dichtgeknooopte jas en muts te zien rondhossen alsof we het vriespunt naderen. Aan het huis – dat hier ‘belgenhuis- wordt genoemd (we zijn al bekend) – wachtten vrijwilliger Jan en vriend aan huis Eugene Kok ons op. Ik zal er nog moeten aan wennen dat alle huizen hier hoge omheiningen met metalen punten en tralies voor de ramen hebben. Plett is namelijk nogal exemplarisch voor de contrasten in Zuid-Afrika: een dorpskern met chique huizen en stralend witte gevels met daaromheen arme townships.           

plettenberg

 

19:18 Gepost door Pieter in vrijwilligerswerk | Permalink | Commentaren (4) |  Facebook |

11-06-07

Kaapstad

En anders? Na een aantal vergeefse pogingen iets te posten op deze blog, via een omweg toch een eerste berichtje vanuit Zuid-Afrika (met dank aan Nele).  Donderdagmorgen veilig en wel geland in Kaapstad. Op de vlucht naar Londen niets dan witte boorden en deux-piecekes van Britse businessmen en dito zakenvrouwen. De vlucht naar Kaapstad was bevolkt door een gemengd publiek van Britten, Amerikanen, Aziaten en alle mogelijke combinaties daarvan. Onder hen ook een verwaaide West-Vlaming, ikke! Wat meteen vreemd aandoet als je in Kaapstad landt is dat je bij het handen wassen in het toilet onmiddelijk wordt geassisteerd door twee zwarten die handdoeken voor je klaarleggen en voortdurend ‘sir’ tegen je zeggen. Bizarre ervaring... Meteen ingecheckt in een zeer gezellige, maar helaas ook zeer lawaaierige hostel in Long Street (de eightiesklassiekers suizen nog wat na in mijn oren). Eerste grote ontgoocheling van de dag: de Tafelberg was volledig in mist gehuld L Hij moet er gelegen hebben, maar vanuit de straten van Kaapstad was er niets van te zien. Dan maar een aantal musea bezocht: een prachtig klein museum over het ter ziele gegane district 6, een getto uit de tijden van apartheid dat door de overheid van de kaart werd geveegd. Ook een – je raadt het nooit – Holocaustmuseum! Die joden zitten toch  werkelijk... neenee, grapje. Vreemd detail: om het museum binnen te mogen werd ik zowaar gefouilleerd. Ik veronderstel dat het nogal meevalt met mijn terrorismegehalte, dus ze zijn er daar duidelijk nog steeds niet erg gerust in. Verder: eerkhoorntjes die uit je hand eten in de Company gardens, een boerewors die verdacht veel naar frikandel smaakte en flarden Engels, Afrikaans en Khosa die samen een gezellige, maar onverstaanbare spraakverwarring opleverden. Oh ja, mocht je je afvragen waar je allereerste pc met floppy-disks en 250 megabyte ram geheugen naartoe is gegaan, wel, hij heeft een tweede leven gevonden als internetcomputer in Kaapstad, en het gaat er niet al te best mee.          

19:38 Gepost door Pieter in vrijwilligerswerk | Permalink | Commentaren (8) |  Facebook |